MOBİL YAZILIM NEDİR? MOBİL YAZILIM(IPHONE, BLACKBERRY, WINDOWS MOBILE, J2ME) GELİŞTİRME PLATFORMU

Önceki bölümde gördüklerimizin yanı sıra bu bölümde özellikler (property), medotlara (mesajlaşma) çoklu argüman gönderme, dinamik yükleme, çok biçimlilik ve kalıtım konularını işleyeceğiz. Onların yanı sıra protokoller hakkında bilgi vereceğiz. En son olarak da Objective-C de hata kontrolünü ele alacağız.

Özellikler (Properties)

Hatırlayınız, Objective-C nesnelerini kullanırken basitçe işaretçileri manipule ediyordunuz. İşaretçiler de bellekte ayrılan alanları işaret ediyordu. Objective-C 2.0 ile gelen properties geliştiriciler için büyük kolaylıklar sağlamıştır. Özellikler, değişken işaretçileri için kısayol oluştururlar. Derleyici direktifleri ile belirlenen bu yazım stilinde @property direktifi özelliği tanımlar. @synthesize ise derleyiciye özellik metodlarının derleme anında oluşturulmasını sağlar. @dynamic tanımı ise özellik metodlarının çalışma zamanında oluşturulmasını emreder.

@property ve @synthesize komutları kolay bir şekilde “get” ve “set” metodları tanımlamak için kısayollardır. @property tanım dosyalarında (.h), @synthesize ise uygulama dosyalarında (.m) kullanılır.

Genellikle @synthesize tipi kullanılır ancak örneğin Core Data üzerinde iş yapıyorsanız ya da o kütüphaneyi ele alırsan genelde @dynamic türü kullanıldığını görürüz.

Property Özellikleri

nonatomic, değişkene erişimin atomik olması gerekmediğini söyler. Aynı değişkene farklı kanallardan (thread) erişmek istemiyorsanız bunu kullanabilirsiniz.

assign, copy, retain “set” metodlarında girdi olarak verilen değişkenin kendi değişkenimize nasıl atanacağını belirler.

assign, doğrudan bir atama yapar. Genellikle int, float gibi “primitive” türler için uygundur. Bir nesne icin dogrudan atama genellikle kullanılmaz.

copy, gönderilen değişkenin bir kopyasını alır ve kendi değişkenimize koyar. NSString icin uygundur.

retain, kendi değişkenimizdeki nesneyi serbest bırakıp gönderilen değiskeni kendi değişkenimizde güvenli bir şekilde saklar. Böylece o nesne siz ihtiyaç duyduğunuz sürece silinmeyecektir.

assign ve retain çöp toplayıcısının aktif olduğu ortamlarda aynı görevi görür.

Bunların dışında:

readonly, @synthesize komutu ile yalnızca bir “get” metodu yaratılacağını, “set” metodu yaratılmayacağını söyler.

readwrite‘ta ise hem “get” hem de “set” metodları yaratılır.

Özelliklerin Serbest Bırakılması (Releasing)

Özelliklerin bellek sızdırma problemleri için her zaman bilmeniz gereken tek kural: nonatomic yada retain modunda kullanıyorsanız her zaman dealloc metodu ile serbest bırakmanız gerekir.

- (void) dealloc {
[super dealloc];
[myString release];
}

Çoklu Argumanla Mesajlaşma

Öncelikle daha önce programlama ile uğraşanlar için Objective-C’de ki çoklu arguman gönderme yapısı size garip gelecektir. Mantığı kavradıktan sonra C++ ya da Java’dan daha kolay olduğunu göreceksiniz ve seveceksiniz. Neden seveceksiniz? Çünkü okuması anlaşılması daha kolay bir yapıda olduğu için. Örneğin;

[objMyClass startPlay: @"Adventures of Tom Thumb" audienceMembers:44 pie:
[[CherryPie alloc] init] supportingActor:@"Jack Sprat" extrasNeeded:77];

Yukarıda gördüğünüz üzere objMyClass sınıfındaki startPlay metodunun gerekli parametreler (argumanlar) ile çalıştırılmasını görüyorsunuz. Şimdi de bunun metod tanımını da görelim ki açıklamalarımız daha anlaşılır olsun.

- (void) startPlay: (NSString*) title audienceMembers: (int) value pie:
(CherryPie*) pievalue supportingActor: (NSString*) actorvalue
extrasNeeded: (int) extrasvalue;

startPlay metodumuzun tanımı böyle, bir üstte ise parametlere içe çalıştırılmasını görüyorsunuz. İlk parametre olan title, tetikleme anında parametre adı yazılmadan gönderiliyor, diğerleri ise parametre adı ve gönderilen değer ile beraber yazılıyor (audienceMembers:44 gibi). Dikkat ettiyseniz parametreler arasında virgül (,) yada noktalı-virgül (;) yok. Sadece boşluk ile diğer parametrenin bölümüne geçiyoruz.

Kalıtımı Anlamak

Aslında yukarıdaki örneklerde kalıtım ile ilgili bazı örnekler yaptık ancak konuyu henüz incelemediğimiz için tam ayrıntısını bilmiyoruz.

@interface SimpleChild : Simple

Yukarıdaki örnekte gördüğümüz gibi SimpleChild sınıfı Simple sınıfından miras alınarak türetilen yeni bir sınıf.

yeniSinifAdi : parentSinif

dizilimi ile kullanabileceğiniz bu tanımlamada bilmeniz gerekenler arasında C++’ın aksine Objective-C’de sadece 1 tek üst parent sınıftan kalıtım alabilirsiniz. Yani yeni sınıfımız hem parentA hemde parentB den kalıtım alarak türeyemez.

Metodların Ezilmesi

Metodların ezilmesi (overriding) nesne yönetimli programlamada kullanılan bir özelliktir. Metodları ezmek, bu metodu başka birisi ile değiştirmekten çok, genişletmek yada rütuş yapmak anlamına gelir.

#import "Foo.h"
@implementation Foo
- (void) dealloc {
   NSLog(@"deallocating Foo....");
[super dealloc];
}
---snip---
@end

Zaten daha önce buna benzer dealloc kullanımı görmüştük, şimdi ise bunun bir overriding olduğundan bahsedeceğiz. Asıl dealloc metodu NSObject sınıfı altında tanımlanmıştır. Biz ise aynı yapı, aynı isim ile o metodu alıp kendi projemizde ilgili bölümde kullanıyoruz. Burada yaptığımız şey o metoda NSLog ile bir çıktı vermekten ibaret.

NOT: Örnekte kullanılan “super” terimi sınıfın parentini işaret eder. Yani NSLog ile (Ya da o blokda neler yapacaksanız onlar tamamlandıktan sonra) işimiz bitince parent sınıfdaki dealloc metodunu çalıştırıyoruz.

Metodların Aşırı Yüklenmesi (Overloading)

Java’nın aksine Objective-C’de aşırı yükleme özelliği yoktur. Yani aynı isim ve farklı parametreler ile birden fazla metod tanımlayamazsınız. Örneğin;

- (void) myMethod: (NSString *) name;
- (void) myMethod: (int) age;

Şeklinde bir tanımlama size derleyici hatası olarak geri dönecektir. Aslında pek çok nesne tabanlı programlama dilinde olan aşırı yükleme özelliği henüz Objective-C’de yoktur.

Java da buna benzer bir örnek yaptığımızı var sayarsak

public void myMethod(String name);
public void myMethod(int age);

Ne zaman bu metodlardan birini çağırıp parametre bölümüne string tipinde bir arguman girersek ilk metodu, integer tipinde bir arguman girersek ikinci metodu çağıracaktıır.

Peki Objective-C’de bunun çözümü nasılıdır? Farklı isimlerle tanımlama yapmak!

- (void) myMethodString: (NSString *) name;
- (void) myMethodInt: (int) age;

Şeklinde metod isimlerinin sonlarına tip biçimlerini de ekleyerek hem karmaşayı önlemiş olursunuz hemde derleyici herhangi bir hata göstermez.

Protokoller

Protokoller Java’da “interface” ile aynı işi yapmaktadır. Objective-C’de protokol tanımı şu şekilde yapılır.

@protocol Locking
- (void)lock;
- (void)unlock;
@end

ve aşağıdaki şekilde de implement edilir.

@interface SomeClass : SomeSuperClass
@end

Bu konu ileri düzey olabileceği için çok fazla ayrıntı verilmeyecektir. Dilerseniz Apple SDK dökümanlarından ayrıntılı olarak okuyabilirsiniz.

Hataları Yakalamak

Java ve C++’da olduğu gibi Objective-C’de de hata yakalama aynı şekildedir. Try-Catch bloğu kullanarak “try” bloğunda hata oluşturabilecek kod bloğunu gözetim altında tutarsınız ve herhangi bir hata durumunda “catch” bloğunda hatanın türüne göre programa nasıl yön vereceğinizi belirlersiniz.

@try {
        }
@catch(NSException *e) {
     }
@finally {
    }

Ayrıca @throw direktifi de bulunmaktadır. Aşağıdaki kod bloğunu çalıştırarak olayları daha iyi gözlemleyebilirsiniz.

int main(int argc, char **argv)
{
   NSAutoreleasePool *pool = [[NSAutoreleasePool alloc] init] ;
   int result = 0  ;
   @try {
      if (argc > 1)        {
   @throw [NSException exceptionWithName:@"Thrwoing a test exception" reason:@"Testing the @throw directive." userInfo:nil];
    }
}
   @catch (id theException) {
    NSLog(@"%@", theException);
    result = 1;
}
@finally {
   NSLog(@"This always happens.");
   result += 2     ;
}
  NSLog(@"Leaving ...");
  [pool release]  ;
  return result   ;
}